Oyunun Ardındaki Dünya: Çocuklarla Çalışırken Gördüklerim - Psk. Birgül Akgül

Oyunun Ardındaki Dünya: Çocuklarla Çalışırken Gördüklerim

Aynı Oyun, Farklı Bakışlar

Bir çocuk yere oturup oyuncak hayvanları yan yana dizer. Bir diğeri legolardan yüksek bir kule yapar, sonra onu yıkar. Bir başkası ise aynı hikâyeyi defalarca canlandırır. Çoğu yetişkin için bunlar sıradan oyunlardır. Oysa çocuklarla çalışan bir psikolog için oyun, yalnızca çocuğun ne oynadığını değil, oyunu nasıl kurduğunu, nasıl sürdürdüğünü ve oyun sırasında neler yaşadığını anlamaya çalıştığı bir gözlem alanıdır.

Burada amaç oyunu yorumlamak ya da her davranışa gizli bir anlam yüklemek değildir. Ama oyunun, çocuğun kendini en doğal biçimde ortaya koyduğu alanlardan biri olduğunu da göz ardı etmemektir.

Çocuk Her Zaman Duygularını Sözcüklerle Anlatamaz

Yetişkinler yaşadıkları bir olayı konuşarak anlamlandırabilir. Çocukların gelişimsel özellikleri ise buna her zaman izin vermez. Üzüntü, öfke, korku, kıskançlık ya da merak… Bu duygular çoğu zaman oyunun içine yerleşir. Bazen bir karakter sürekli kaybolur. Bazen kimse oyuna yaklaşamaz. Bazen de bütün oyuncaklar korunmaya çalışılır. Bu anlarda önemli olan, tek bir davranıştan kesin sonuçlar çıkarmak değil; çocuğun kurduğu oyunun bütününe dikkatle eşlik edebilmektir.

Oyun, Çocuğun Kendini Güvende Hissettiği Bir Alan Olabilir

Çocuklar oyun sırasında seçim yaparlar. Kurallar koyarlar, değiştirirler, yeniden başlarlar. Bu özgürlük, onların yalnızca yaratıcılıklarını değil; ilişki kurma biçimlerini, problem çözme yollarını ve duygularla baş etme yöntemlerini de görmeyi mümkün kılar. Bu nedenle çocuklarla çalışırken bazen en önemli bilgi, sorulan soruların cevaplarında değil; oyunun doğal akışında saklı olabilir.

Evdeki Oyun ile Psikoloğun Gözlemlediği Oyun Aynı Değildir

Ebeveynlerle oyun oynamak, çocuk için ilişkinin güçlenmesini sağlayan çok değerli bir deneyimdir. Birlikte gülmek, hayal kurmak ve zaman geçirmek, çocuk ile ebeveyn arasındaki bağı destekler. Çocuklarla çalışan bir psikolog için ise oyun farklı bir işleve sahiptir. Burada amaç oyunu yönetmek, öğretmek ya da güzel vakit geçirmek değildir. Amaç, çocuğun kurduğu dünyayı mümkün olduğunca onun bakış açısından anlamaya çalışmaktır. Bu nedenle hangi oyuncağın seçildiği kadar, oyunun nasıl başladığı, nasıl devam ettiği, tekrar eden temalar, çocuğun kurduğu ilişkiler ve değişen duygular da önem taşır.

Oyun, çocuğun yönettiği bir süreçtir. Psikoloğun görevi ise bu süreci dikkatle izlemek, anlamlandırmak ve çocuğun kendini rahatça ifade edebileceği bir alan oluşturmaktır.

Oyuncaklar Değil, İlişki Konuşur

Çocuklarla çalışırken zamanla fark edilir ki aynı oyuncak, farklı çocukların elinde bambaşka hikâyelere dönüşebilir. Asıl dikkat çeken oyuncaklar değildir. Çocuğun onlarla kurduğu ilişkidir. Belki bu yüzden çocuklarla çalışırken oyun hiçbir zaman yalnızca oyun değildir. Oyun, bazen sözcüklerin henüz yetişemediği yerde başlayan bir anlatıdır. Çocuk konuşmasa da oyun bize onun nasıl hissettiğini, dünyayı nasıl anlamlandırdığını ve ilişkilere nasıl yaklaştığını gösterebilir.

Bu yüzden çocuklarla çalışan bir psikolog, oyunu yalnızca gözlemlemez. Oyunu dinler.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana