Sümeyye Dikmen
Psikoloji, Aile Danışmanlığı
Sağlık Anksiyetesi (Hipokondriyazis) Nedir? Sürekli Hasta Olduğunu Düşünmek Neden Olur?
Sağlık anksiyetesi, diğer adıyla hipokondriyazis, kişinin ciddi bir hastalığı olduğuna ya da olacağına dair yoğun ve sürekli bir kaygı yaşaması durumudur. Günlük hayatta birçok kişi zaman zaman sağlığıyla ilgili endişelenebilir; ancak sağlık anksiyetesi yaşayan bireylerde bu durum geçici değildir. Sürekli hasta olduğunu düşünmek, en küçük bedensel belirtiyi ciddi bir hastalığın işareti olarak yorumlamak ve bu düşüncelerden uzaklaşamamak, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.
DSM-5’e göre “Hastalık Kaygısı Bozukluğu” olarak tanımlanan bu durum, en az 6 ay boyunca devam eden ve kişinin zihnini yoğun şekilde meşgul eden bir kaygı örüntüsüdür. Çoğu zaman ortada ciddi bir fiziksel hastalık yoktur ya da belirtiler oldukça hafiftir; ancak kişi, bedensel belirtileri büyütme eğilimindedir. Kalp çarpıntısı, baş ağrısı, mide hassasiyeti gibi günlük deneyimler bile “ciddi bir hastalık belirtisi” olarak algılanabilir.
Sağlık anksiyetesi belirtileri arasında; sürekli internetten hastalık araştırmak, doktor kontrollerine sık gitmek ya da tam tersine doktordan kaçınmak, yapılan testlere rağmen rahatlayamamak ve sürekli “ya bir şey varsa?” düşüncesine takılı kalmak yer alır. Bu durum, kısa süreli rahatlamalarla devam eden bir döngü oluşturur. Kişi her seferinde kendini rahatlatmaya çalışsa da kaygı yeniden ortaya çıkar.
Hipokondriyazis yalnızca bedene odaklı bir sorun değildir; aynı zamanda kişinin belirsizliğe tahammülü, kontrol ihtiyacı ve kaygı yönetimiyle yakından ilişkilidir. Zihin, olası riskleri önceden fark ederek kişiyi korumaya çalışır; ancak bu aşırı alarm hâli zamanla kişinin kendini daha güvensiz hissetmesine neden olur.
Sürekli hasta olduğunu düşünmek, zamanla sosyal yaşamı, iş hayatını ve ilişkileri de etkileyebilir. Kişi kendini yorgun, gergin ve zihinsel olarak tükenmiş hissedebilir. Çevresinden aldığı “bir şeyin yok” geri bildirimleri ise çoğu zaman yeterli olmaz ve kişi anlaşılmadığını hissedebilir.
Sağlık anksiyetesi ile baş etme sürecinde en önemli adımlardan biri, bu kaygı döngüsünü fark edebilmektir. Bedensel belirtileri yeniden değerlendirmek, felaketleştirme eğilimini tanımak ve belirsizlikle daha dengeli bir ilişki kurabilmek mümkündür. Kişi, zamanla bedenine dair daha gerçekçi ve sakin bir bakış açısı geliştirebilir.
Sağlık anksiyetesi (hipokondriyazis), kişinin hayatını zorlaştırabilir; ancak bu durum kalıcı olmak zorunda değildir. Zihnin oluşturduğu bu döngüyü anlamak ve farklı bir bakış açısı geliştirmek, daha dengeli ve huzurlu bir yaşamın kapısını aralayabilir.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye